Gecekondu Mahallelerinde Yaşayan Çocuklarda Solunum ve Astım Semptom Kontrolü ile İlişkili Faktörler
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21500187Keywords:
Astım kontrolü, Çocuk sağlığı, Gecekondu mahallesi, Solunum yolu enfeksiyonu, Sosyoekonomik faktörlerAbstract
Amaç: Bu araştırma, gecekondu mahallelerinde yaşayan çocuklarda solunum ve astım semptom kontrolünü ve ilişkili sosyoekonomik ile çevresel faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı bu çalışma, hava kirliliğinin yüksek olduğu bir ilde gecekondu mahallelerinde yaşayan 47 çocuk ve ebeveyniyle yürütüldü. Veriler, sosyodemografik ve çevresel özellikler formu ile Çocuklar İçin Solunum ve Astım Kontrol Testi (ÇİSAKT) kullanılarak yüz yüze toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Mann-Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 3.34±3.70 yıl olup %55.3’ü erkekti. Ortalama ÇİSAKT puanı 62.12±20.52 idi. Baba eğitim düzeyi (p=0.01), iç ortamda sigara kullanımı (p=0.03) ve son solunum yolu enfeksiyonu zamanı (p<0.001) ile ÇİSAKT puanları arasında anlamlı ilişki saptandı. Isınma yöntemi ve aylık hane geliri ile ÇİSAKT puanları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05).
Sonuç: Gecekondu mahallelerinde yaşayan çocuklarda solunum ve astım semptom kontrolü; iç ortamda sigara kullanımı ve yakın dönemde geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarından etkilenmektedir. Bulgular, pasif sigara dumanının azaltılması, enfeksiyonların önlenmesi ve sağlıklı yaşam ortamlarının oluşturulmasının önemini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Astım kontrolü, Çocuk sağlığı, Gecekondu mahallesi, Solunum yolu enfeksiyonu, Sosyoekonomik faktörler
References
[1] Walker CLF, Rudan I, Liu L, Nair H, Theodoratou E, Bhutta ZA, Black RE. Global burden of childhood pneumonia and diarrhoea. The Lancet.2013; 381(9875): 1405–1416. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60222-6
[2] Tazinya AA, Halle-Ekane GE, Mbuagbaw LT, Abanda M, Atashili J, Obama MT. Risk factors for acute respiratory infections in children under five years attending the Bamenda Regional Hospital in Cameroon. BMC Pulmonary Medicine.2018; 18(1):7. https://doi.org/10.1186/s12890-018-0579-7
[3] Selvaraj K, Chinnakali P, Majumdar A, & Krishnan I. Acute respiratory infections among under-5 children in India: A situational analysis. Journal of Natural Science, Biology and Medicine.2014; 5(1): 15–20. https://doi.org/10.4103/0976-9668.127284
[4] Keskindemirci G, Kök H, Özbörü Aşkan Ö, & Gökçay E. Çocuklarda ev içi çevre kirliliğine maruziyet ve alınabilecek önlemler. Çocuk Dergisi / Journal of Child.2022; 22(3): 236–243. https://doi.org/10.26650/jchild.2022.846458
[5] Hasan MM, & Richardson A.How sustainable household environment and knowledge of healthy practices relate to childhood morbidity in South Asia: Analysis of survey data from Bangladesh, Nepal and Pakistan. BMJ Open.2017; 7(6): e015019. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2016-015019
[6] Kamal MM, Hasan MM, & Davey R. Determinants of childhood morbidity in Bangladesh: Evidence from the Demographic and Health Survey 2011. BMJ Open. 2015; 5(10): e007538. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2014-007538
[7] Yaya S, & Bishwajit G. Burden of acute respiratory infections among under-five children in relation to household wealth and socioeconomic status in Bangladesh. Tropical Medicine and Infectious Disease.2019; 4(1): 36. https://doi.org/10.3390/tropicalmed4010036
[8] Acharya D, Prasanna KS, Nair S, & Rao RSP. Acute respiratory infections in children: A community-based longitudinal study in South India. Indian Journal of Public Health.2003; 47(1): 7–13.
[9] Maharjan L. Prevalence and determinants of acute respiratory infection among children under age five in Gorkha Municipality, Gorkha. Global Journal of Pharmacy & Pharmaceutical Sciences.2017; 2(3). https://doi.org/10.19080/GJPPS.2017.02.555590
[10] Smith KR.Indoor air pollution in developing countries and acute lower respiratory infections in children. Thorax.2000; 55(6): 518–532. https://doi.org/10.1136/thorax.55.6.518
[11] Bhat RY, & Manjunath N. Correlates of acute lower respiratory tract infections in children under 5 years of age in India. The International Journal of Tuberculosis and Lung Disease.2013; 17(3): 418–422. https://doi.org/10.5588/ijtld.12.0265
[12] Gothankar J, Doke P, Dhumale G, Pore P, Lalwani S, Quraishi S, et.al. Reported incidence and risk factors of childhood pneumonia in India: A community-based cross-sectional study. BMC Public Health.2018; 18(1): 1111. https://doi.org/10.1186/s12889-018-5996-0
[13] Büyüktiryaki B, Şahiner ÜM, Yavuz ST, Cavkaytar Ö, Yılmaz EA, Soyer ÖU, et.al. Validation of the Turkish version of the “Test for Respiratory and Asthma Control in Kids (TRACK)” questionnaire. Journal of Asthma.2023; 50(10): 10961101.https://doi.org/10.3109/02770903.2013.823448
[14] Canitez Y, & Cekic S. Investigation of sensitivity to tree pollen allergens in children diagnosed with allergic asthma in the Bursa region. Current Pediatrics.2021; 19: 67–75.
[15] Global Initiative for Asthma.Global strategy for asthma management and prevention: 2024 GINA main report. Fontana (WI): Global Initiative for Asthma. Retrieved from https://ginasthma.org.2024
[16] Stigsdotter UK, & Sidenius U. Keeping promises: How to attain the goal of designing health-supporting urban green space. Landscape Architecture Frontiers.2020; 8: 78–89.
[17] Güneş S, Şahin Ş, & Doğan D. Sağlık, kentleşme, yeşil altyapı kavramları ve aralarındaki ilişkiler. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi.2025; 12(1): 37–47.
[18] Yu H, Su F, Wang LB, Hemminki K, Dharmage SC, Bowatte G, et.al.The asthma family tree: Evaluating associations between childhood, parental, and grandparental asthma in seven Chinese cities. Frontiers in Pediatrics.2021; 9: 720273. https://doi.org/10.3389/fped.2021.720273
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ayşe Sülün, Ceren Nur YILMAZ
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
