Tıbbi Uygulama Hataları: Hemşirelik Öğrencilerine Yönelik Eğitimlerin Etkinliğinin Değerlendirilmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21500112Keywords:
Eğitim, Hasta güvenliği, Hemşirelik öğrencileri, Tıbbi hata, TutumAbstract
Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerine yönelik verilen tıbbi uygulama hataları eğitiminin öğrencilerin tıbbi hataya eğilimleri ve tıbbi hatalara yönelik tutumları üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, yarı deneysel tek gruplu ön test–son test tasarımında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 2022–2023 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında bir devlet üniversitesinin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 185 öğrenci katılmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (HTHEÖ) ve Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği (THTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, bağımlı gruplarda t-testi, Cohen’s dz etki büyüklüğü ve %95 güven aralıkları kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Eğitim sonrasında HTHEÖ toplam puan ortalamasındaki artışın (x̄=227.03) ön test değerine (x̄=216.48) göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve etki büyüklüğünün küçük düzeyde olduğu bulunmuştur (p<0.05; Cohen’s dz=0.23). Benzer şekilde, THTÖ toplam puan ortalamasının da ön test değerine (x̄=3.58) göre son testte (x̄=3.73) anlamlı düzeyde arttığı, ancak etki büyüklüğünün düşük düzeyde kaldığı belirlenmiştir (p<0.05; Cohen’s dz=0.17).
Sonuç: Eğitim sonrasında HTHEÖ ve THTÖ toplam puanlarında anlamlı artış saptanmıştır. Ancak etki büyüklüklerinin küçük olması ve kontrol grubunun bulunmaması nedeniyle değişimlerin yalnızca eğitime bağlanması mümkün değildir. Hasta güvenliği eğitimlerinin tekrarlanan ve uygulamalı yöntemlerle desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tıbbi hata, Hemşirelik öğrencileri, Hasta güvenliği, Eğitim, Tutum
References
[1] Jung SJ, Kang J, Lee Y. Effectiveness of room-of-error interventions for healthcare providers: A systematic review. BMC Nursing.2025; 24(1): 100.
[2] Ta’an WA. Medical error prevalence, nursing power, and structural empowerment: A serial mediation analysis. The Scientific World Journal. 2024; 1554373.
[3] Honavar SG. To err is human, but errors can be prevented. Indian Journal of Ophthalmology.2019; 67(10):1517–1518.
[4] Bell T, Sprajcer M, Flenady T, & Sahay A. Fatigue in nurses and medication administration errors: A scoping review. Journal of Clinical Nursing.2023; 32(17–18): 5445–5460.
[5] World Health Organization. Global patient safety report.2024.https://www.who.int/publications/i/item/9789240095458
[6] Tarhan M, Doğan P, Yaman R, & Dişci R. (2019). A method for increasing the awareness of new graduate nurses for medical errors and risks: The pint size errors of room. Journal of Health and Nursing Management.2019;6(3):196206.https://doi.org/10.5222/SHYD.2019.15238
[7] Prentice JC, Bell SK, Thomas EJ, & Waring GJ. Association of open communication and the emotional and behavioural impact of medical error on patients and families: State-wide cross-sectional survey. BMJ Quality & Safety.2020; 29(11): 883–894. https://doi.org/10.1136/bmjqs-2019-010367
[8] Ahsani-Estahbanati E, Doshmangir L, Najafi B, Akbari Sari A, & Gordeev VS. Incidence rate and financial burden of medical errors and policy interventions to address them: A multi-method study protocol. Health Services and Outcomes Research Methodology.2022; 22(2):244–252.
[9] Mira JJ, Matarredona V, Tella S, Sousa P, Neves VR, Strametz, R., et al. Unveiling the hidden struggle of healthcare students as second victims through a systematic review. BMC Medical Education.2024; 24:378.
[10] Yusof ANM, Razali HYH. Moving away from the blame culture: The way forward to manage medical errors. Malaysian Journal of Medical Sciences.2024; 31(6): 126–132.
[11] Shahbazzadeh F, Habibi A, Narimani S, Khameslou MA. Investigating the status of the second victims of error and related factors in nurses: A descriptive study. Research Square. BMC nursing.2025; 24(1):99
[12] Cui Y, Wang Y, Liu H, Xu S, & Zhang X. Exploring the correlation between patient safety culture and adverse medical events using failure mode and effect analysis (FMEA). Risk Management and Healthcare Policy.2025; 18:1367–1376.
[13] Schroers GL, Ross JG, & Moriarty H. Nurses’ perceived causes of medication administration errors: A qualitative systematic review. The Joint Commission Journal on Quality and Patient Safety.2021;47(1): 38–53. https://doi.org/10.1016/j.jcjq.2020.09.010
[14] Stolic S, Ng L, Southern J, & Sheridan G. Medication errors by nursing students on clinical practice: An integrative review. Nurse Education Today.2022; 112: 105325. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105325
[15] Mahmood DT, Kareem NK, Abed MM, & Al-Mothaffar AM. Medical errors among postgraduate medical students joining the Iraqi and Arab councils for medical specializations–Medical City Complex. medRxiv.2023;12.
[16] Li L, Badgery-Parker T, Merchant A, Fitzpatrick E, Raban MZ, Mumford V., et al. Paediatric medication incident reporting: A multicentre comparison study of medication errors identified at audit, detected by staff and reported to an incident system. BMJ Quality & Safety.2024; 33(10): 624–633.
[17] Alshammari F, Alshammari HF, Alsaedi B, Zreiq R, & Algahtani FD. Data on healthcare perceptions about system risk factors associated with patient safety from the Ministry of Health hospitals in Hail Region of Saudi Arabia. Bioinformation.2021; 17(1): 274.
[18] World Health Organization.Global patient safety action plan 2021–2030: Towards eliminating avoidable harm in health care.2021. https://www.who.int/publications/i/item/9789240032705
[19] Park HY, & Yeom I. Effects of patient safety education programs on nursing students’ knowledge, attitude, and competency with patient safety: A systematic review, meta-analysis, and meta-regression. Nurse Education Today.2025;150:106675. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2025.106675
[20] Yılmaz Ş, & Yalım NY. The effect of medical error education on the knowledge and attitudes of nursing students. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.2020; 11(2):170–177. https://doi.org/10.22312/sdusbed.652313
[21] Heydarikhayat N, Ghanbarzehi N, & Sabagh K. Strategies to prevent medical errors by nursing interns: A qualitative content analysis. BMC Nursing.2024; 23:48.
[22] Al-Nawafleh AH, Musleh S, & Nawafleh N. The patient safety curriculum: An interventional study on the effectiveness of patient safety education for Jordanian nursing students. PLOS ONE.2024; 19(5):e0292713.https://doi.org/10.1371/journal.pone.0292713
[23] Lee SE, Morse BL, & Kim NW. Patient safety educational interventions: A systematic review with recommendations for nurse educators. Nursing Open.2022; 9(4): 1967–1979. https://doi.org/10.1002/nop2.955
[24] Naing L, Winn T, & Rusli BN. Practical issues in calculating the sample size for prevalence studies. Archives of Orofacial Sciences.2006; 1:9–14.
[25] Özata M, & Altunkan H. Hastanelerde tıbbi hata görülme sıklıkları, tıbbi hata türleri ve tıbbi hata nedenlerinin belirlenmesi: Konya örneği. Tıp Araştırmaları Dergisi.2010; 8(2):100–111.
[26]. Güleç D, & İntepeler ŞS. Tıbbi hatalarda tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi.2013; 15(3): 26–41.
[27] Lakens D. Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: A practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology.2013; 4: 863. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00863
[28] Taşkıran Eskici G, Ünaldı Baydın N, & Baykal Ü. Hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hatalara ilişkin görüş, deneyim ve tutumlarının incelenmesi: Kesitsel bir çalışma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi.2023; 10(1): 49–59. https://doi.org/10.54304/SHYD.2023.89266
[29] Özlük B, Gökmen SP, Acar N, Sayhan Z, Sönmez S, & Koç FN. Hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hata tutumlarının değerlendirilmesi. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi.2024; 6(1): 32–43.
[30] Lee JE, Yu JH, Lee SK, Lee JH, & Jung HJ. Comparison of medical students’ perceptions of patient safety: Focusing on simulation training using a high-fidelity simulator. PLOS ONE.2024; 19(7): e0304883.https://doi.org/10.1371/journal.pone.0304883
[31] Yeşilyurt M, Turan O, & Yüksel S. Hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hata ile karşılaşma durumları. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi.2025; 7(1), 37–51. https://doi.org/10.51123/jgehes.2024.159
[32] Sakallı D. (2025). Hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hata durumlarının belirlenmesi. MEHES Journal.2025; 3(1): 16–27. https://doi.org/10.5281/zenodo.15104944
[33]. Solak M, Uygur R, Cihan G, & Evci G. İntörn hemşirelik öğrencilerin hatalı tıbbi uygulama eğilimlerinin belirlenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi.2022; 30(6):427–435. https://doi.org/10.17942/sted.876685
[34] Ulaş Karaahmetoğlu G, Kaçan Softa H, & Sarıtaş T. Investigation of the behaviour of the nursing students’ medical errors. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi.2019; 26(4): 472–479. https://doi.org/10.17343/sdutfd.486929
[35] Bam V, Safowaa A, Lomotey AY, & Nkansah AS. Nursing students’ perception of medical errors: A cross-sectional study in a university. Nursing Open.2021; 8(6): 3152–3160. https://doi.org/10.1002/nop2.1028
[36] Espin S, Sears N, Indar A, Duhn L, LeGrow K, & Thapa B. Nursing students’ experiences of patient safety incidents and reporting: A scoping review. Journal of Nursing Education and Practice,.2020;10(4): 26. https://doi.org/10.5430/jnep.v10n4p26
[37] Kır Biçer E. Hemşirelik öğrencilerinin hasta güvenliğine ilişkin görüşleri ve klinik uygulamada tanık oldukları tıbbi hataların incelenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi.2020; 7(1): 65–77. https://doi.org/10.5222/SHYD.2020.59454
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Eda KES, Hatice ŞAHİN, Nidanur KARATAŞ, Berika BÜYÜKATAR, Anıl BAKLACI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
