Çölyak Hastalığı Olan Kadınlarda Önemsenmesi Gereken Bir Konu: Üreme Sağlığı Sorunlarının Belirlenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17865631Keywords:
Çölyak hastalığı, Gebelik komplikasyonları, Kadın sağlığı, Üreme sağlığıAbstract
Amaç: Bu çalışma, çölyak hastalığı tanısı alan doğurganlık dönemindeki kadınların üreme sağlığı sorunlarını ve bu sorunlara etki eden faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma100 kadın ile yürütüldü. Veriler, literatür doğrultusunda hazırlanan veri toplama formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33.45±11.25 yıl olup çoğunluğu düşük eğitim seviyesine ve kötü ekonomik duruma sahipti. Çölyak hastalığı tanı yaşı ortalaması 18.84±5.6 yıl, tanı süresi 9.64±3.2 yıldır. Katılımcıların %68.0’i hastalık ile ilgili eğitim almamış, %26.0’sı diyete uyumunun kötüydü. Katılımcıların %62.0’si menstruasyon sorunları yaşamakta, %63.6’sında düşük öyküsü, %18.2’sinde ölü doğum, %13.6’sında plansız gebelik bulunmakta ve %90.9’unun çölyak hastalığı gebeliklerini olumsuz etkilemekteydi. Katılımcıların %67.0’si üreme sağlığı ile ilgili hiç eğitim almamış ve %71.0’inin bilgi ihtiyacı vardı. Eğitim düzeyi düşük, çalışmayan, kötü ekonomik durumda olan, geniş ailede yaşayan ve çölyak hastalığı konusunda eğitim almamış kadınların diyete uyumunun daha kötü olduğu saptandı (p<0.05).
Sonuç: Çölyak hastalığı tanılı kadınlar, menstruasyon bozuklukları, infertilite, düşük ve ölü doğum gibi ciddi Üreme sağlığı (ÜS) sorunları yaşamaktadır. Sosyoekonomik dezavantajlar ve diyete uyum güçlükleri bu sorunları artırmaktadır.
References
[1] Singh, P., Arora, A., Strand, T. A., Leffler, D. A., Catassi, C., Green, P. H., et al. (2018). Global prevalence of celiac disease: Systematic review and meta-analysis. Clinical Gastroenterology and Hepatology, 16(6), 823–836.e2.
[2] Comba, A., Baris Eren, N., & Demir, E. (2018). Prevalence of celiac disease among school-age children in Corum, Turkey. Turkish Journal of Gastroenterology, 29(5), 595–600.
[3] Fasano, A., Berti, I., Gerarduzzi, T., Not, T., Colletti, R. B., Drago, S., et al. (2003). Prevalence of celiac disease in at-risk and not-at-risk groups in the United States. Archives of Internal Medicine, 163(3), 286–292.
[4] Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2023, May 9). 9 Mayıs Dünya Çölyak Günü. T.C. Sağlık Bakanlığı. Retrieved July 8, 2024.
[5] Kratzer, W. (2013). Prevalence of celiac disease in Germany: A prospective follow-up study. World Journal of Gastroenterology, 19(17), 2612–2620.
[6] Mohammadibakhsh, R., Sohrabi, R., Salemi, M., Taheri Mirghaed, M., & Behzadifar, M. (2017). Celiac disease in Iran: A systematic review and meta-analysis. Electronic Physician, 9(3), 3883–3895.
[7] Sezgin, O., Sarıtaş, B., Aydın, İ., Şaşmaz, T., & Linke, E. S. (2016). Celiac disease prevalence in Turkey: A population based cross-sectional study. Acta Medica Mediterranea, 32, 463–471.
[8] Choung, R. S., Ditah, I. C., Nadeau, A. M., Rubio-Tapia, A., Marietta, E. V., Brantner, T. L., et al. (2015). Trends and racial/ethnic disparities in gluten-sensitive problems in the United States: Findings from the national health and nutrition examination surveys from 1988 to 2012. American Journal of Gastroenterology, 110(3), 455–461.
[9] Green, P. H. R., Stavropoulos, S. N., Panagi, S. G., Goldstein, S. L., McMahon, D. J., Absan, H., et al. (2001). Characteristics of adult celiac disease in the USA: Results of a national survey. American Journal of Gastroenterology, 96(1), 126–131.
[10] Kayar, Y., Dertli, R., Sürmeli, N., & Bilgili, M. A. (2019). Extraintestinal manifestations associated with celiac disease. Eastern Journal of Medicine, 24(4), 478–483.
[11] Glimberg, I., Haggård, L., Lebwohl, B., Green, P. H. R., & Ludvigsson, J. F. (2021). The prevalence of celiac disease in women with infertility: A systematic review with meta‐analysis. Reproductive Medicine and Biology, 20(2), 224–233.
[12] Sezikli, M., Dindar, G., & Bektaş, M. (2021). Hiperbilirubinemi ile seyreden çölyak hastalığı. Kocaeli Medical Journal, 6(3), 73–76.
[13] Arvanitakis, K. (2022). Adverse pregnancy outcomes in women with celiac disease: A systematic review and meta-analysis. Annals of Gastroenterology, 12, 1–10.
[14] Celdir, M. G., Choung, R. S., Rostamkolaei, S. K., Jansson-Knodell, C. L., King, K. S., Larson, J., et al. (2021). Reproductive characteristics and pregnancy outcomes in hidden celiac disease autoimmunity. American Journal of Gastroenterology, 116(3), 593–599.
[15] Rubin, J. E., & Crowe, S. E. (2020). Celiac disease. Annals of Internal Medicine, 172(1), ITC1–ITC16.
[16] Moleski, S. M., Lindenmeyer, C. C., Veloski, J. J., Miller, R. S., Miller, C. L., & Kastenberg, D. D. A. (2015). Increased rates of pregnancy complications in women with celiac disease. Annals of Gastroenterology, 28(2), 236–240.
[17] Abaci, A., Esen, I., Unuvar, T., Arslan, N., & Bober, E. (2008). Two cases presenting with pubertal delay and diagnosed as celiac disease. Clinical Pediatrics, 47(6), 607–609.
[18] Özberk, S., Kılıç, E., Can Sezgin, G., & Yücesoy, M. (2021). The association of celiac disease with idiopathic infertility in Central Anatolia region. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16(1), 19–24.
[19] Grode, L., Bech, B. H., Plana-Ripoll, O., Bliddal, M., Agerholm, I. E., Humaidan, P., et al. (2018). Reproductive life in women with celiac disease: A nationwide, population-based matched cohort study. Human Reproduction, 33(8), 1538–1547.
[20] Elliott, B., Czuzoj-Shulman, N., Spence, A. R., Mishkin, D. S., & Abenhaim, H. A. (2021). Effect of celiac disease on maternal and neonatal outcomes of pregnancy. Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 34(13), 2117–2123.
[21] Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Sidar GÜL, Yasemin Sambur, Hatice Türk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
