Kahramanmaraş Depremini Yaşayan Çocukların Deprem Algılarının Resim Analizi Yöntemi ile İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremini doğrudan deneyimleyen çocukların deprem algılarını ve duygusal dünyalarını resim analizi yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma yaklaşımında, olgubilim deseni benimsenmiş; Kahramanmaraş’ta yaşayan 5–13 yaş aralığındaki 29 çocuktan “deprem sırasında neler yaşadın?” ve “depremden sonra neler hissettin?” yönergeleriyle ürettikleri çizimler toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir.

Bulgular: Mavi–yeşil–sarı gibi yatıştırıcı tonların siyah–kahverengi gibi kaygı çağrışımlı tonlarla aynı kompozisyonda birlikte kullanıldığını; güneş, gökkuşağı, kuş/kelebek, çiçek ve özellikle “ev” figürünün sık tekrarlandığını göstermektedir. İnsan figürlerinde eller, ayaklar ve yüz ayrıntılarının eksik bırakılması, ifade güçlüğü ve sosyal çekingenlik göstergeleriyle ilişkilendirilmiştir; mor renk ve ev imgeleri, aidiyet ve güven gereksiniminin altını çizmektedir. Genel olarak çizimler, travmatik izlerle iyileşme/umut dinamiklerinin eşzamanlı seyrettiği dalgalı bir duygulanım yapısına işaret etmektedir. 

Sonuç: Resim analizi depremi yaşamış çocukların deneyimlerini güvenli ve çocuk-merkezli biçimde görünür kılan etkili bir yaklaşımdır. Bulgular, müdahale planlarında okul temelli sanat ve oyun gruplarının; bunları tamamlayan öğretmen eğitimleri ile ailelere yönelik psikoeğitsel programların sistematik biçimde yer almasının yararlı olacağını göstermektedir. Bu doğrultuda, izleme-değerlendirme bileşenleri güçlü, çok paydaşlı ve sürdürülebilir destek programlarının geliştirilmesi önerilir.